2 lutego na całym świecie obchodzony jest Światowy Dzień Mokradeł. Choć większości z nas kojarzą się one z grząskimi bagnami czy rozlewiskami rzek, w rzeczywistości ich „supermoce” są nam potrzebne tu i teraz – w miastach, przy parafiach i na naszych podwórkach. Właśnie dlatego w Archidiecezji Lubelskiej tworzymy sieć ogrodów deszczowych, które są nowoczesną odpowiedzią na zanikanie naturalnych terenów podmokłych.
Nerki naszych miast
Mokradła są nazywane „nerkami Ziemi”. Dlaczego? Ponieważ pełnią dwie kluczowe funkcje: filtrują zanieczyszczenia i magazynują wodę. Niestety, w wyniku urbanizacji i betonowania kolejnych powierzchni, naturalne mechanizmy retencji zanikają. Efekt? Podczas ulew woda błyskawicznie spływa do kanalizacji, przeciążając ją i powodując lokalne podtopienia, a w czasie upałów zmagamy się z dotkliwą suszą.
Nasz projekt, realizowany w 7 lokalizacjach (m.in. w Lublinie, Kazimierzu Dolnym i Górecku Starym), ma za zadanie przywrócić naturze jej funkcje za pomocą tzw. błękitno-zielonej infrastruktury.
Jak ogród deszczowy naśladuje naturę?
Ogród deszczowy to znacznie więcej niż estetyczna rabata. To precyzyjnie zaprojektowana „niecka retencyjna”, która działa jak miniaturowe mokradło:
- Zatrzymywanie (Retencja): Zamiast odprowadzać deszczówkę z dachów do rur, kierujemy ją do ogrodu. Dzięki odszczelnieniu powierzchni (w całym projekcie odszczelniamy aż 644 m2!) woda ma szansę wsiąknąć w grunt, zamiast zalewać ulice.
- Oczyszczanie (Filtracja): Pod warstwą roślin znajduje się specjalny „tort” filtracyjny: żwir, piasek i odpowiednio dobrana ziemia. To tutaj, przy pomocy pożytecznych mikroorganizmów, woda jest oczyszczana z metali ciężkich i związków białkowo-tłuszczowych.
- Wegetacja (Biologia): W każdym z naszych 7 ogrodów sadzimy minimum 15 gatunków roślin. Gatunki takie jak kosaciec syberyjski czy krwawnica pospolita uwielbiają „mokre stopy”. Ich korzenie nie tylko piją wodę, ale też działają jak biologiczne laboratorium, neutralizując zanieczyszczenia.
Duch permakultury i bioróżnorodność
Nasze ogrody projektujemy w duchu permakultury. Oznacza to, że dążymy do stworzenia systemu jak najbardziej zbliżonego do naturalnego ekosystemu. Tworząc te „miejskie mokradła”, budujemy bezpieczną przystań dla owadów zapylających i ptaków. Dzięki parowaniu wody z liści roślin, ogrody działają też jak naturalna klimatyzacja, obniżając temperaturę w upalne dni – co jest niezwykle ważne dla mieszkańców Lubelszczyzny.
Edukacja: Zobacz to na własne oczy!
Światowy Dzień Mokradeł to także czas edukacji. Chcemy, aby mieszkańcy regionu rozumieli, jak ważna jest każda kropla wody. W ramach projektu przygotujemy:
- Modele pokazowe (tuby): Dzięki którym zobaczycie, jak woda przechodzi przez warstwy filtracyjne.
- Spacery edukacyjne: Podczas których eksperci opowiedzą o roli roślin retencyjnych.
- Wystawy interaktywne: Które odwiedzą lokalne szkoły, ucząc najmłodszych szacunku do zasobów wodnych.
Razem dla „Wspólnego Domu”
Budowa sieci ogrodów deszczowych to nasz realny wkład w adaptację do zmian klimatu i ochronę stworzenia. W Światowy Dzień Mokradeł zachęcamy każdego z Was: spójrzcie na deszcz nie jak na problem, ale jak na cenny dar, który warto zatrzymać.
Już wkrótce zaprosimy Was na oficjalne otwarcia naszych ogrodów.
Projekt “Stworzenie sieci Ogrodów Deszczowych – wsparcia retencji wody oraz bazy do edukacji proekologicznej jest finansowany w ramach Działania 3.2 Dostosowanie do zmian klimatu i zapobieganie powodziom i suszy (typ projektu 5), Priorytetu III Ochrona zasobów środowiska i klimatu programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027
Zatrzymaj deszcz u siebie! Nie musisz budować wielkiej instalacji, by pomóc planecie. Pierwszym krokiem może być donica deszczowa na balkonie lub odłączenie rynny od kanalizacji i skierowanie jej na trawnik. Każde „miniaturowe mokradło” ma znaczenie!
